André van Duin

André van Duin

André van Duin
© www.bedrijfsfotograaf.nl

Op donderdag 20 februari 1947 werd de wereld opgevrolijkt door de geboorte van Adrianus Marinus Kyvon. De jonge Adrie, zoals hij toen nog heette, vermaakte zijn klasgenoten met imitaties van bekende Nederlanders. Hij wist toen al wat hij wilde worden: artiest.Zijn eerste publieke optreden was op ca. 10-jarige leeftijd in Clubhuis Piet Heyn. Dat smaakte naar meer. Adrie ging druk aan de slag met het instuderen van nieuwe acts. Toen hij 15 was trok hij de stoute schoenen aan en stuurde brieven naar de omroepen om een “proef van bekwaamheid” te mogen afleggen. Vanaf dat moment noemde hij zich André van Duin – Amateur. Als reactie kreeg hij afwijzingen die bol stonden van onbegrip. Alleen van de AVRO mocht hij een paar keer optreden in het radioprogramma Minjon (Miniatuur Jeugd Omroep Nederland). In het land deed André mee aan diverse talentenjachten. Een logisch vervolg was de aanmelding voor het tv-programma Nieuwe Oogst met zijn hilarische bandparodie. Met vier maal een 9 van de jury scoorde André een record aantal punten en was hij op 24 juni 1964 de absolute winnaar. Als hoofdprijs mocht hij een paar maanden later optreden in de populaire Willy en Willeke Show met zijn eerste single: “Hé, hé, ik heet André”. Op 8 augustus 1964 treden de Rolling Stones op in het Kurhaus in Scheveningen en staat André in het voorprogramma.

Rudi Carell (h)erkent het talent van de jonge Van Duin en geeft hem een kans door in zijn tv-programma een aantal gastoptredens te maken, waarbij André ook zijn eigen stem moet gaan gebruiken. Zijn tweede single: “Stoelen, stoelen” is een flop en daarna brengt André jarenlang geen platen meer uit. In 1967 en 1968 is er een uitgebreide toer door de Nederlandse Antillen en Suriname. Daar werd opgetreden voor met name Nederlandse Clubs en militairen. In het seizoen 1968 – 1969 stond hij in de Snip en Snap Revue Oost-West Uit Best. Dat was onbedoeld de generale repetitie van de theatershow “’n Lach in de ruimte”. Een initiatief van Joop van den Ende. De ster van de show was Frans van Dusschoten met als leading lady Ria Valk. Hij wilde al jarenlang in een revue spelen. Het idee om André van Duin daar bij te betrekken bleek een schot in de roos. Dat André bij de volgende revue de ster zou zijn hadden Frans en Joop op dat moment niet verwacht. Het trio neemt de carnavalssingle “’t Is raar” op. Dat werd geen hit. In 1969 is André ook te zien in “Een Avond Teevee met André” en later dat jaar in de “André van Duin Show”; De eerste show onder die naam die nog tientallen jaren terug zou keren.

De jaren 60 waren het fundament voor zijn carrière. Het schnabbelcircuit, waarin hij in de meest onmogelijk settings zijn optredens moest verzorgen, heeft André geleerd hoe om te gaan met publiek en hoe daarop te reageren. Van het meedraaien in de Snip en Snap Revue leerde hij zijn timing en improvisatietalent te ontwikkelen. Met uitzondering van een enkel jaar was André tot en met 1993 in de theaters te zien. Het trio Van Duin, Van Dusschoten en Van Gorp was verreweg de bekendste vaste bezetting. Daarnaast hebben Frans Kokshoorn, René van Vooren de rol van aangever vervuld en Carry Tefsen, Willeke Alberti, Simone Kleinsma en Marjolein Sligte die van leading lady. De tv-registraties van de shows stonden garant voor de hoogste kijkcijfers. Tot 1990 bij de TROS en daarna bij RTL Veronique/RTL 4.

De echte doorbraak op de grammofoonplaat komt met de in december 1971 uitgebrachte single “Angelique”. Het werd zijn eerste echte hit. Het parodiëren van bestaande nummers is André blijven doen. Later kwamen er ook steeds meer zelf geschreven nummers uit, waaronder zijn unieke reeks carnavalskrakers. Ook het serieuzere werk schuwde André niet. Zijn werk kreeg door de jaren heen een steeds persoonlijker tintje. Dat kreeg een hoogtepunt met het album Recht uit het hart uit 1999 met o.a. liedjes over zijn coming out en het verlies van zijn vriend. De titel van het album Dubbel uit 2010 zegt uiteindelijk genoeg over zijn beide kanten.

Op televisie worden bij de publieke omroep, los van de theaterregistraties, tal van shows gemaakt. Een uitstapje is in 1972 de rol van Toontje in de serie Het meisje met de blauwe hoed die uitgezonden werd door de NCRV. Hoewel André zich aan een vast script moest houden wist hij er op zijn eigen manier een goede draai aan te geven. Bij de AVRO heeft hij op 3 januari 1972 zijn eigen tv-show. Bij de NCRV maakt hij in 1973 een uitstapje met het programma Time is money – Een dag uit het leven van André van Duin. Hierin werd weinig gesproken met de achterliggende gedachte dat het zo misschien wel aan het buitenland te verkopen was. Als André in 1974 op televisie overstapt naar de TROS dan volgen er 15 gouden televisiejaren. De Flip Fluitketel Show, André’s Comedy Parade, de Ep Oorklep Show, de musical Boem Boem, liedjesprogramma’s, jubileumshows, Animal Crackers, oud-op-nieuw-shows, gastoptredens, Te land, ter zee en in de lucht… Een programma met André stond min of meer garant voor succes. Alleen de serie Hotel de Botel en de tv-versie van de Dik Voormekaar Show scoorden minder.

Na de overstap van de TROS naar de commerciële omroep RTL Veronique rond 1990 veranderde de situatie. In het begin werd er op de oude weg voortgeborduurd. Het vervolg op Animal Crackers werd bijvoorbeeld de Jaap Aap Show. Nadat de commerciële omroepen zich meer gingen ontwikkelen werd er steeds meer gezocht naar vaste formules waarvan bulk gemaakt kon worden. Doelgroepen van reclamemakers werden aan programma’s gekoppeld. Hierin werd André meegezogen. Dit betekende niet dat de shows toen geen succes meer hadden. Integendeel. Het programma Wie ben ik liep zelfs 10 jaar. De André van Duin Show zoals die van 1995 tot en met 1998 uitgezonden werd, is typisch zo’n voorbeeld van bulk moeten maken. Zo’n lange reeks van shows (45 plus 6 compilatieshows) is uitputtend en slopend voor ieder talent. Hoe groot dan ook. Na 8 afleveringen van André’s Comedy Club in 1998 is de koek lange tijd op. Tot 2009 is er geen speciaal voor televisie geproduceerde show van André meer te zien. Wel verleent hij zijn medewerking aan diverse andere tv-programma’s. Soms als gastrol (Sesamstraat, Studio Spaan, Toen was geluk heel gewoon), maar vaker als presentator. Dat resulteerde in 2001 in een reeks van 29 afleveringen voor RTL 4 van het programma Ron & André’s Bingopaleis en in 2002 voor de TROS 6 weken lang Willeke & André’s Sterren Bingo, gevolgd door 13 afleveringen van Bingogo dat door André alleen wordt gepresenteerd. Pas met de terugkeer van de Dik Voormekaar Show op televisie in 2009 heeft André weer een programma dat helemaal bij hem past. Helaas kwam het programma niet helemaal uit de verf. Op verzoek c.q. aandrang van de financier Joop van den Ende werd de show voor publiek opgenomen. Dat beperkte de mogelijkheden aanzienlijk. Het oorspronkelijke idee was om het op een zolderkamer bij André thuis op te nemen en het visueel het gevoel van de radiojaren te geven; lekker amateuristisch met omvallende muren van bordkarton als er iets kapot moest en zo.

Onverzadigbaar als het publiek naar de humor van André is, scoren de programma’s met fragmenten uit zijn theater en televisiecarrière (Lach mee met Andre’, André op z’n best, Typisch André, etc.) keer op keer. Het kijken naar André lijkt verslavend te werken. Hoe vaak je het ook gezien hebt, de volgende keer wil je meer. En dat weten de omroepen ook. Een heerlijke verslaving zonder schadelijke bijeffecten.

André is momenteel bezig met het maken van een nieuwe reeks Animal Crackers. Ondanks de huidige technieken is dit zeer tijdrovend. Twee minuten montage kost 80 uur werk. Mede daarom zullen we Jan Wijdbeens in de dierentuin terugzien…

Nadat André 11 jaar geen theatervoorstellingen meer had gedaan, werd zijn 40 jarig artiestenbestaan gevierd met de André van Duin Jubileum Show. Ouder en meer geroutineerd dan ooit stond hij samen met Ron Brandsteder en Joke Bruijs op de planken. Het succes verbaasde hem. Dat er nu 3 generaties kwamen kijken misschien nog wel meer. Het was een aanmoediging om door te gaan met theater. Er volgen nog enkele shows. Voor zijn 50 jarig jubileum in 2014 wordt er op de achtergrond alweer aan een nieuwe show gewerkt.

Terug naar 1972. In november ontmoet André voor het eerst Ferry de Groot. Radio Noordzee International (RNI) zoekt bekende Nederlandse artiesten om programma’s te maken. Dit resulteert in de Abominabele Top 2000 waarvan André de presentator is en Ferry de producer. Op 7 januari 1973 is de eerste uitzending. Een van de vaste onderdelen is het hobbykwartier van gastheer Dik Voormekaar. Al na 10 afleveringen wordt het programma omgedoopt in De Dik Voormekaar Show. Als in de show de directie van Radio Noordzee met honden worden vergeleken is het over bij de zeezender. De laatste uitzending is op 21 oktober 1973.

Op 2 februari 1974 keert de Dik Voormekaar Show terug op de radio, maar dan bij de NCRV, waar de show een legendarische status krijgt. Hoewel het programma ook de Lach-of-ik schiet-Show geheten heeft en de personages in het seizoen 1977 – 1978 de presentatoren van de Vip Show waren, is het in de volksmond altijd de Dik Voormekaar Show gebleven. In 1985 was de inspiratie op. De shows werden steeds wat korter (van een half uur naar nog geen 20 minuten) en de onderwerpen beperkter. De jaren daarna maakt André zowel in zijn eentje als met Corrie van Gorp radioprogramma’s voor de TROS. Hij verleent ook zijn medewerking als presentator van Radio Tour de France.

Op 25 februari 2000 keert de Dik Voormekaar Show na 15 jaar voor één keer weer terug op de radio. Edwin Evers, grote fan van de show, stelt een uur van zijn zendtijd ter beschikking. In feite was het een promotiestunt voor de cd Recht uit het hart van André. Op 13 mei 2000 zouden Dik Voomekaar en Meneer de Groot nog een keer terugkeren als presentatoren van het Songfestival. Die 13e mei vond de vuurwerkramp in Enschede plaats en daarom ging het feest niet door. De echte wedergeboorte van de Dik Voormekaar Show vond plaats op 7 oktober 2000. Drie jaar lang is de show bij de TROS op zaterdagmorgen te beluisteren. In 2003 vindt de zendercoördinator van 3FM dat het programma niet meer bij het station past. Op 31 mei is de laatste uitzending te horen.

De talenten van André kwamen ook tot zijn recht op het witte doek. André van Duin’s Pretfilm trekt honderdduizenden mensen de bioscoop in en Joep Meloen zelfs 1,2 miljoen mensen. De Boezemvriend werd minder goed ontvangen. André vond het achteraf “niet zo’n beste film”.

Andere media waarin André de hoofdrol speelt zijn stripboeken, de Tom Tom, antwoordapparaten, etc. In het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum werd in februari 2012 een tentoonstelling over het werk van André geopend. Ook daar betreed hij een nieuw medium: 3D. In een van de zalen kom je bij André in zijn huiskamer. Als je op de juiste plek zit of staat is het effect verbijsterend. André is er echt! Althans dat denk je. Het later toegevoegde onderdeel de Pretfabriek is interactief. Geconcludeerd kan worden dat André zich blijft vernieuwen.

Reageren is niet mogelijk