Dik Voormekaar Show

Eind 1972 wordt André van Duin door zeezender Radio Noordzee Internationaal (RNI) benaderd met de vraag of hij een radioprogramma wil gaan presenteren. De zondagmorgen was slecht beluisterd en met het aantrekken van bekende Nederlanders zoals bijvoorbeeld Vader Abraham en Willy en Willeke Alberti wilden ze de concurrentie aangaan met Radio Veronica. André begon o.a. dankzij zijn rol als Daantje in “Het meisje met de blauwe hoed” en een paar hits net goed door te breken bij het grote publiek en was een aanwinst voor de zender. Hij ontmoette in die tijd Ferry de Groot voor de eerste keer en de basis werd gelegd voor een humoristisch radioprogramma.

Dik Voormekaar

Dik Voormekaar

Op zondagmorgen 7 januari 1973 was het zo ver. Vanaf de Mebo II werd tussen 11:00 en 12:00 op RNI de eerste Abominabele Top 2000 uitgezonden. André gebruikte die naam eerder op zijn eerste lp in het nummer Disk(me)sjokkie; een doorgeslagen DJ die de top 2000 presenteert. Tijdens een gastoptreden bij De Mounties op tv doet hij dat nog eens dunnetjes over. De presentatie van de Abominabele Top 2000 was in handen van André en Ferry zorgde voor de techniek. Tussen de platen door waren er bandparodieën, conferences en een paar zelf ingesproken onderwerpen. Een van die onderwerpen was Het hobbykwartier met presentator Dik Voormekaar. Niet André, die het programma vrij droog presenteerde, maar Dik Voormekaar werd populair. Zo populair zelfs dat André als presentator sneuvelde. Zijn typetje Dik Voormekaar werd vanaf 18 maart de nieuwe presentator en het programma droeg voortaan zijn naam: De Dik Voormekaar Show. Het succes van het typetje nodigde uit tot het verzinnen van meer typetjes. Ome Joop kwam vanaf het begin op het toneel en begon de koffie rond te brengen. Ome Joop was gebaseerd op de vader van Ferry en niet op Joop van den Ende, zoals velen denken. André en Ferry blijken elkaar uitstekend aan te voelen. Ook delen ze een absurd gevoel voor humor. Ferry hoeft zijn stem maar een beetje te verdraaien en Meneer De Groot wordt geboren. Hoewel André de komiek is en meestal aangevers om zich heen heeft, worden de rollen in de Dik Voormekaar Show vaak omgedraaid; Dik Voor Mekaar geeft de bal aan en Meneer De Groot scoort. Op 9 september 1973 worden voor het eerst “De 30 seconden van Meneer De Groot” uitgezonden. Die 30 seconden laat hij zich niet meer afnemen en zijn jarenlang de afsluiter van de show.

RNI was een strak georganiseerd bedrijf. In tegenstelling tot hoe er vaak geromantiseerd over zeezenders gedacht wordt, was het een onderdeel van het Strengholt-concern uit Naarden dat maar één doel had: winst maken. André en Ferry staken de draak met alle aspecten van een commercieel radioprogramma. Commercials werden opzettelijk veranderd en belachelijk gemaakt. Dit kon niet door de beugel en er kwam steeds meer frictie tussen de leiding en André en Ferry die het als spielerei zagen. De directeur van RNI was John de Mol sr., de programmaleider was Tony Berk en Guus Jansen jr. was directeur bij Strengholt. De bom barst als André en Ferry het drietal in een uitzending vergelijkt met valse honden (de honden heten John, Tony en Guus). André werd kort daarop ontslagen en Ferry werd op non-actief gezet. Op 21 oktober 1973 werd de laatste Dik Voormekaar Show op RNI uitgezonden. Er werd nog een afscheidsuitzending gemaakt voor 28 oktober, maar die werd op het laatste moment niet uitgezonden. In die niet uitgezonden show geeft André een hint dat de show misschien toch wel weer ergens anders door zal gaan. “Dik Voormekaar gaat nooit verloren” wordt bijna een profetische uitspraak.

Meneer de Groot

Meneer de Groot

Op zaterdag 2 februari 1974 keert de Dik Voormekaar Show terug. De NCRV was blij om André binnen te halen en Ferry volgde snel. De show duurde nu geen uur meer, maar een halfuur en werd een onderdeel van het programma “Los Vast”. Omdat de show nu op Hilversum 3 in FM-kwaliteit werd uitgezonden, was de ontvangstkwaliteit veel beter en bovendien was er een veel groter bereik. De show werd binnen de kortste keren razend populair. In 1974 werd er nog een paar keer geëxperimenteerd met de formule, maar uiteindelijk wijzigde het format niet. Het programma opent met de tune 76 Trombones van Henri Mancini en sluit af met de 30 seconden van Meneer De Groot. Tussendoor werden er de zogenaamde “gammelefoonplaten” gedraaid, aaneengeweven door sketches, parodieën en interviews door Dik Voormekaar en Meneer De Groot. De wederom laatste show in die reeks was op 27 september 1975.

Omdat Dik Voormekaar zo populair geworden was, werden er in 1976 veel shows herhaald. De vraag naar nieuwe shows werd luider en André en Ferry startten een nieuwe reeks met het vertrouwde concept op 1 januari 1977. Er werden nieuwe typetjes geïntroduceerd. De stem van Ome Joop verandert en hij krijgt een vragen en problemenrubriek waarin hij steevast woedend wordt en de boel afbreekt. Ome Joop wordt een begrip en in heel Nederland wordt hij nagedaan. Er vindt zelfs een Ome Joop-verkiezing bij de NCRV plaats. Dat wordt weer een rel voor André want logopedisten vinden dat kinderen hiermee hun stem beschadigen. De single “Nee nou wordt-ie mooi!” wordt in het voorjaar van 1977 een dikke hit en meerdere hits zouden volgen. Harry Nak is dit seizoen voor het eerst te beluisteren in de rubriek “Harry Nak Platenprak”. Hierin bespreekt hij nummers en geeft hij er een oordeel over. Oorspronkelijk klinkt hij erg nasaal en heeft een beetje een spraakgebrek. Door de jaren heen evolueert zijn stem en wordt hij vlotter (al is het maar iets). De naam Harry Nak is niet verzonnen. In het orkest dat de theatershows van André muzikaal ondersteunt, zit een saxofonist met die naam. Tijdens een gesprek in de bus onderweg naar het theater heeft André een gesprek met hem. Zijn manier van praten is de directe basis voor het naar hem vernoemde typetje. Op 28 mei wordt het seizoen afgesloten met de mededeling dat er geen vervolg komt op de radio, maar op televisie.

Op 6 oktober 1977 is de eerste uitzending bij de NCRV op televisie te zien. De typetjes werden gespeeld door poppen. Ineens kregen ze een gezicht. Ook de dames Bep en Toos (vernoemd naar de vrouwen van de managers van André) worden vaste gezichten in de show. Toos wordt het tweede vaste typetje van Ferry. Het werd niet het succes dat het op de radio was. Op de radio kon men fantaseren hoe iemand eruit zag. Ook als er bijvoorbeeld een muur omviel kon je dat visualiseren. Op tv werd dat voorgekauwd. De uitzendingen op tv hebben twee seizoenen geduurd. Het eerste seizoen was volledig opgenomen in de studio en de poppen waren erg statisch. In het tweede seizoen heette het programma “Van hot naar haar met Dik Voormekaar”. De poppen waren nu levensgroot en de opnamen vonden plaats op locatie. Hoewel het een verbetering was, bleef het succes van de radio uit. Op 5 maart 1979 is het programma voor het laatst op tv te zien. De poppen verdwijnen niet in de kast, maar zijn dat jaar terug te zien in het theater. Ook komen ze regelmatig terug als gast in allerlei tv-programma’s. In de TROS Top 50 – Rockplanet worden ze vaste bezoekers. Ome Joop is het meest te zien; in het land bij de presentatie van Los Vast door Jan Rietman en bij de TV-Show van Ivo Niehe.

Hoewel er geen Dik Voormekaar Show te horen zou zijn in het seizoen 1977 – 1978, ontbraken de bekende stemmen niet op de radio. Vanaf 24 september 1977 wordt De VIP-show bij de NCRV uitgezonden. Hierin werden Dik Voormekaar en Meneer De Groot iedere week door een andere fanclub bezocht. Doel was om die fanclubs in de spotlights te brengen. Naarmate het seizoen vorderde, werd de invloed van de vertrouwde Dik Voormekaar-formule steeds sterker. De laatste uitzending van de VIP-show op 27 mei 1978 is zelfs een parodie op het programma zelf. De bezoekende fanclub is die van de fictieve zanger Kees Veringa. Het werd daarmee de hoogste tijd voor een nieuw seizoen met puur Dik Voormekaar.

Op 14 oktober 1978 werd De Lach Of Ik Schiet Show de ether in geslingerd. Dat was de nieuwe naam voor de Dik Voormekaar Show. Het programma werd zogenaamd live uitgezonden vanuit Café De Gulle Lach in Geinstein. Groot verschil met de vroegere show was dat er nu geen platen meer tussendoor gedraaid werden. het programma was een aaneenschakeling van optredens van artiesten waarbij altijd iets fout gaat, interviews met bijzondere mensen en wat vaste rubrieken. De prijsvraag is zo’n vast onderdeel. Uit het hele land ontvangen André en Ferry briefkaarten met antwoorden van luisteraars. De laatste “nieuwe” uitzending van De Lach Of Ik Schiet Show was op 14 juni 1980, want de hele zomer werden de shows herhaald.

Harry Nak met Bep en Toos

Harry Nak met Bep en Toos

Op 4 oktober 1980, bij de opening van het nieuwe radioseizoen, wordt de show weer omgedoopt tot de Dik Voormekaar Show. Ook in de nieuwe serie werden er geen platen meer gedraaid en was de show een doorlopende chaos waarbij de nadruk nog meer kwam te liggen op de vaste typetjes. Het programma werd ook meer geïntegreerd in Los Vast van Jan Rietman (die steevast Jan Rietkant werd genoemd). Met uitzondering van winter 1981-1982 liep de Dik Voormekaar Show in dit format door tot 27 april 1985. Er kwamen een aantal nieuwe typetjes bij waarvan Dikke Leo de meest in het oog springende is. Louche notaris Dikke Leo werd geïntroduceerd naar aanleiding van een schandaal met een notaris in het land. In de loop van de serie veranderde zowel de stem als de bezigheden van Dikke Leo. Uiteindelijk verkocht hij alles wat maar fout was. Een ander typetje dat vaak terugkwam was Witte Piet; een achtergebleven Zwarte Piet met een verkeerde kleur. Vooral Ome Joop is in deze periode immens populair. Hij blijkt een broer Jaap te hebben die precies hetzelfde klinkt als hij zelf. Ome Joop reist mee met Los Vast door het land en is hij vaste gast bij Ivo Niehe in de TV-Show. De Dik Voormekaar Shows zelf worden steeds korter. In het begin waren ze een half uur, maar op het laatst duurden ze ongeveer 19 minuten. Hoewel leuk werden de shows vaak een herhaling van zichzelf. De koek was op. André en Ferry geven aan dat het over is, het programma komt nóóit meer terug.

De figuren uit de Dik Voormekaar Show scoorden van 1977 tot en met 1987 hits. “Nee nou wordt ie mooi!”, “Tingelingeling”, “Geef mij maar een neut”, “Zandzakken voor de deur” en “Lied voor vrijgezellen” werden stuk voor stuk hits. Een andere hit uit de Dik Voormekaar Show was “Willy Alberti bedankt” uit 1980, gezongen door Prins Bernhard naar aanleiding van het aangekondigde aftreden van koningin Juliana. Op 25 april 1981 was er een beetje vooruitlopend op de feiten, een special bij de NCRV onder de naam “10 jaar Dik Voormekaar”. Dit hysterisch overzicht kwam nog uitgebreider op een dubbel lp uit.

Ome Joop

Ome Joop

Hoewel de Dik Voormekaar Show volgens André en Ferry nooit meer terug zou komen, werkten ze wel samen aan de televisieprogramma’s “Animal Crackers” en het vervolg “Wegtrekkers en Animal Crackers”. De presentator van het programma Jaap Aap is in feite een variant van Ome Joop. De beeldmontages bij “Wegtrekkers” zijn een logisch vervolg op de geluidsmontages uit de Dik Voormekaar Show. Na deze programma’s gaan André en Ferry ieder hun eigen weg.

Tussen 1995 en 1998 worden er door Peter Plaisier en Sjors Fröhlich in het programma “Magic Friends” en door Ferry Maat in het programma “Maat in de middag” fragmenten uit de Dik Voormekaar Show uitgezonden.

Dan wordt het 18 december 1999 en zijn André en Ferry te gast bij de tv-variant van het programma Kopspijkers van Jack Spijkerman bij de VARA. Zij spelen daar het spel “Kopspijkeren”. De chemie is er weer en Jack Spijkerman wordt ondergesneeuwd in een pandemonium van de stemmen van de nog altijd bekende stemmetjes. De reacties waren overweldigend positief. Omdat André zijn CD “Kaars in het donker” onder de aandacht wilde brengen kreeg hij Edwin Evers (een grote fan) zover om in zijn show een uurtje terug te keren met de Dik Voormekaar Show. Dat was op 25 februari 2000. Wederom waren de reacties louter positief en de roep om de terugkeer van de Dik Voormekaar Show op de radio werd steeds luider. André en Ferry zwichten. Ze hadden er ook weer zin in. Op 13 mei 2000 zouden ze als voorproefje commentaar bij het Songfestival geven. De vuurwerkramp in Enschede op die dag strooide roet door het eten. De heren vonden het niet gepast om op die dag lollig te gaan doen.

Op 7 oktober 2000 komt de Dik Voormekaar Show dan eindelijk weer wekelijks terug op de Nederlandse radio. Nu bij de TROS op zaterdagmorgen. Alle bekende typetjes zijn er weer en nieuwe worden geïntroduceerd. Overjarige hippie Wietze van de bakfietsen en Henk Dulles met zijn vrolijke Joekelulles-koor worden vaste gasten in het programma. Omdat de techniek sinds 1985 compleet veranderd was, kregen André en Ferry de beschikking over een oneindig aantal geluidssporen en kon geluid digitaal verknipt worden. Dat resulteerde soms in de grootst mogelijk denkbare chaos op de radio. Wel was merkbaar dat er minder inspiratie was dan in de vroegere jaren. Bepaalde sketches (bijv. “de boomchirurg” en “Johnny Huls de platenproducer”) werden in een nieuw jasje nog eens herhaald. Na drie seizoenen is het over. De zendercoördinator van 3 FM maakt in de zomer van 2003 bekend dat er voor het programma geen plaats meer is op dat station. Op 31 mei 2003 was de laatste uitzending. Er wordt door het management van André nog een poging ondernomen om het programma onder te brengen bij een ander radiostation maar al vrij snel wordt duidelijk dat dit er niet in zit. Dat was tot op heden de allerlaatste Dik Voormekaar Show op de radio. Los van herhalingen zijn er geen nieuwe shows meer uitgezonden.

André van Duin en Ferry de Groot tijdens de opname van de TV  serie in 2009.

André van Duin en Ferry de Groot tijdens de opname van de TV serie in 2009.

Dit betekende niet het einde van de Dik Voormekaar Show. Na een succesvol live-optreden op 10 oktober 2006 van André en Ferry bij “De wereld draait door” wordt het idee geboren om de Dik Voormekaar Show live te gaan opvoeren in de nieuwe theatershow van André. Ferry vindt het leuk om een keer zoiets mee te maken en gaat in het seizoen 2007-2008 met André mee op toernee met André van Duin’s Nieuwe Revue. Dat smaakte naar meer. Vanaf 27 februari 2009 is de televisievariant van dit nieuwe format van de Dik Voormekaar Show te zien bij de TROS. Met publiek erbij presenteren André en Ferry de show die aangevuld wordt met op locatie opgenomen filmpjes en liedjes. De verwachtingen waren hoog gespannen. Naar de eerste aflevering keken bijna 2,5 miljoen kijkers. Net als in de jaren ’70 en ’80 bleek de Dik Voormekaar Show een ander publiek te hebben dan de reguliere André van Duin shows en zakten de kijkcijfers in om rond de miljoen kijkers te eindigen. Vooropgesteld dat dit nog steeds een zeer behoorlijk aantal kijkers is, was dat te weinig om er een vervolg op te maken. Ferry zei achteraf dat de invloed van Joop van den Ende op het programma te groot was geweest. Het originele idee was om het programma veel eenvoudiger te maken zonder publiek, om er op een eenvoudige wijze de amateursfeer van de vroegere jaren aan te geven. Na de laatste aflevering op 15 mei 2009 zijn er geen nieuwe Dik Voormekaar Shows meer opgenomen.

Op 7 januari 2013 is het precies 40 jaar geleden dat de eerste Dik Voormekaar Show werd uitgezonden. Vanaf die datum wordt op Radio Extra Gold “De Gammelefoonshow” uitgezonden. Het is een programma met de muziek uit de Dik Voormekaar Show uit de jaren 70 gelardeerd met fragmenten en jingles uit de 40-jarig historie. Hoewel André in deze periode aangaf dat de Dik Voormekaar Show nooit meer terugkomt, maakt hij wel wat aankondigingen voor “De Gammelefoonshow”. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan en vergeet niet: Dik Voormekaar gaat nooit verloren!

Reageren is niet mogelijk